Een DVD-omslag maken
Na
het branden van je DVD kun je dat schijfje veilig opbergen in een
doosje.
In dit artikeltje ga ik in op het maken van een ‘net’ omslagje
hiervoor.
|
De indeling
Een DVD-omslag kan 2-zijdig bedrukt worden en bestaat dus eigenlijk
uit 4 pagina’s (2 voor-, 2 achter) en een rug. Bij het indelen van
de pagina maak je gebruik van wit (=ruimte) tussen de tekst om vorm
te geven. Hieronder zie je hoe die zijn ingedeeld. |
|
|
Benamingen
| Zetspiegel |
(meestal
rechthoekige) ruimte die de tekst- of beeldelementen innemen
op een pagina. Maten zijn meestal gelijk voor alle pagina’s.
De positie van de zetspiegel op het eindformaat is mede
bepalend voor: |
| 1
Kopwit: |
witmarge
(=ruimte) boven de zetspiegel van een pagina; |
| 2
Rugwit: |
wit
dat zich bij een dubbele pagina tussen zetspiegel en de rug
bevindt; |
| 3
Staartwit: |
witmarge
van de pagina, onder de zetspiegel; |
| 4
Zijwit: |
witmarge
bij een dubbele pagina links van de linkerzetspiegel en rechts
van de rechterzetspiegel. |
| Bladspiegel |
positie
van de zetspiegel op de totale pagina, op afgesneden
formaat. |
Meten en uitzetten van de maten
De
bladspiegel
|
Eerst
dien je de opengeslagen DVD-omslag op te meten.
|
Totale
maat B x H*:
Rugbreedte:
Bladspiegelbreedte (274 - 15) / 2:
Rug- en bladspiegelhoogte: |
274 x 184
mm
15 mm
129,5 mm
184 mm
|
|
Dus
bladspiegelmaat B x H 129,5 x 184 mm
* Deze maat is juist voor 95% van de DVD-dozen
|
De
zetspiegel
|
Voor
het gemak kies je voor rondom evenveel wit, bijvoorbeeld 10
mm.
Dan wordt de maat:
|
Breedte
129,5 - 20 (rug- en snijwit)
Hoogte 184 - 20 (kop- en staartwit) |
109,5 mm
164 mm
|
|
Dus
zetspiegelmaat B x H 109,5 x 164 mm
|
De vormgeving
Afbeeldingen
Je kunt de achtergrond wit houden en je foto’s baseren op de maat
van de zetspiegel. Maar je kunt ook een afbeelding als achtergrond
kiezen op de maat van de bladspiegel. Daar over heen plaats je de
tekst dan op de zetspiegelmaat.
De tekst
De tekst plaats je altijd binnen de denkbeeldige lijnen van de
zetspiegel. Je kunt voor de vormgeving kiezen voor links- of
rechtslijnende, gecentreerde of uitgevulde tekst.
|
| Linkslijnend |
Gecentreerd |
Rechtslijnend |
Uitgevuld
|
|
| Als
amateur-vormgever doe je er verstandig aan om deze vormgevingsaspecten
niet door elkaar op dezelfde pagina te gebruiken. Vaak is dat
typografisch niet verantwoord. Kies je voor een gecentreerde
kopregel, maak dan de hele pagina gecentreerd, dus ook je afbeelding
in het midden van de tekst.
Alleen bij uitgevulde tekst laat je
de tekst afbreken. Voor de drie anderen zet je het afbreken op ‘uit’.
Het staat n.l. lelijk al die afbreeklijntjes (divisies) aan het eind
van de regels, terwijl het hier niet noodzakelijk is om de regel vol
te krijgen.
|
 |
Zorg
altijd dat er ‘lijn’ zit in je ontwerp. Wanneer je bijvoorbeeld
bij rechtslijnende vormgeving een tekst 3 cm wilt inspringen t.o.v.
het eerste blok tekst zorg dan dat het in één lijn komt te staan
met de volgende ingesprongen tekst, logo of afbeelding, dus ook 3
cm. Zorg ook voor een goede verdeling van de witruimtes tussen de
diverse blokken tekst, afbeeldingen e.d.
De tekst voor de rug dien je altijd gekanteld van boven naar beneden
te plaatsen. Als de doos dan voor je ligt met de voorkant naar boven
blijft de tekst leesbaar. Het best is om hier voor gecentreerde
tekst te kiezen, maar links- of rechtslijnende tekst kun je hier
natuurlijk ook toepassen.
|
|
Fontgebruik
Om het geheel een net verzorgd uiterlijk te geven dien je bij het
gebruik van fonts (lettertypes) ook enige regeltjes in acht te
nemen. Gebruik een goed duidelijk leesbaar lettertype. Maak geen
overzicht van alle lettertypes op je computer, maar gebruik het
liefst één lettertype voor alle tekst. Voor de naam van de film
kun je natuurlijk wel een cursief of fantasieletter kiezen die goed
combineert met de rest van de tekst.
 |
Als
corps (lettergrootte) voor een blokje leestekst kies je niet
groter dan corps 11 à 12 punten en niet kleiner dan corps 9
punten. De regelafstand kun je dan wel zo’n 2 à 3 punten
groter kiezen dan het corps. Regels die dicht op elkaar staan
kun je moeilijk lezen, maar wanneer ze te ver uit elkaar staan
zijn ze ook niet makkelijk te lezen. De witruimte tussen de
regels noemen we interlinie.
Regelafstand is corps plus
interlinie
|
|
Tweezijdig bedrukken
Wanneer je het omslag tweezijdig wil bedrukken dien je ervoor te
zorgen dat de juiste pagina’s tegen elkaar staan. Onthoud hierbij
dat een oneven pagina altijd rechts staat en een even pagina
links.
|
Bij het afdrukken zorg je dat de kant
die bij de schoondruk (pag. 1-4) als eerste de machine inging bij de
weerdruk (pag. 2-3) als laatste bij de printkop is. Alleen dan staan
de juiste pagina’s tegen elkaar.
|
|
Bedrukken van een DVD/CD
schijfje
Met sommige printers is het mogelijk het schijfje zelf van beeld te
voorzien. Ook hier geldt: je bent geen typograaf en omdat het
schijfje rond is kun je maar het best kiezen voor gecentreerde
tekst.
Maten en indeling van
een CD-doosje
De voorkant
Zeker
wanneer je de voorkant op 80 grs printpapier drukt doe je er
verstandig aan om dit als dubbelgevouwen inlay te bedrukken.
Je krijgt dan weer 4 pagina’s waarvan je eventueel alleen
pagina 1 en 4 bedrukt.
|
Het
papierformaat (H x B) hiervan is
De bladspiegel (H x B) is dan |
121,5 x 244 mm
121,5 x 122 mm
|
|
De
zetspiegel kun je dan zelf bepalen. Ik houd meestal rondom 6
mm aan.
|
| Dan
is mijn zetspiegel dus |
109,5 x 110 mm |
|
Een boekje
In plaats van een losse voorkant, kun je ook een boekje maken met
wat foto’s of tekst. Een boekje bestaat altijd uit meerdere
gevouwen velletjes in elkaar gestoken. Eén zo’n velletje bestaat
dus uit 4 pagina’s. Het aantal pagina’s van je boekje moet dus
altijd uit een veelvoud van 4 pagina’s bestaan.
De pagina’s die bij elkaar horen vind je door de helft van de
pagina’s op te schrijven van links naar rechts. Daar schrijf je de
rest van de pagina’s dan onder van rechts naar links. De pagina’s
die boven elkaar staan komen dan naast elkaar. Je krijgt dan voor 16
pagina’s 1 t/m 8 oplopend en 16 t/m 9 aflopend
|
|
Dus zo: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
|
16 |
15 |
14 |
13 |
12 |
11 |
10 |
9 |
Zoals eerder opgemerkt, zorg
je hierna dat een oneven pagina altijd rechts komt en een even pagina
links. Voor 8 pagina’s ziet dat er dus zo uit:
 |
| S |
W |
S |
W |
Je gaat hierna eerst de
velletjes ‘schoondruk’ (druk op onbedrukt papier) afdrukken. Dat zijn
de kantjes waar het laagste paginacijfer oneven is. Hierna druk je de ‘weerdruk’
op de juiste volgorde ertegen aan. Bij het inleggen van het papier voor de
weerdruk draai je het papier over de lange zijde zodat nu de
tegenoverliggende zijde van het papier het eerst de printkop
bereikt.
De achterkant
Deze
bestaat uit een voor- en achterzijde met twee rugflappen. Meestal
wordt daar maar één zijde van bedrukt.
|
Het
papierformaat (H x B) hiervan is
Twee rugflappen van
Bladspiegelspiegelbreedte 151 - (2 x 8)
Bladspiegelspiegelhoogte |
151 x 118 mm
8 mm
135 mm
118 mm
|
|
| De
zetspiegel kun je dan weer zelf bepalen. |
De tekst voor de linker
rugflap dien je altijd gekanteld van beneden naar boven te plaatsen. De
tekst voor de rechter rugflap gekanteld van boven naar beneden.
Kleurgebruik
Afbeeldingen kun je in full-color afdrukken, maar wanneer je ze als
achtergrond voor je tekst gebruikt moet je de verzadiging van je kleuren
terugbrengen. Dit doe je door in bijvoorbeeld Adobe Photoshop wit aan de
foto toe te voegen. Kijk uit dat je voor je tekst niet te veel kleuren
gebruikt. Dit maakt je drukwerk al gauw schreeuwerig.
Voor de flappen van de achterkant van een CD-doosje kun je ook kiezen voor
een volle kleur met de tekst in wit uitgespaard. Doe je dat ook voor een
hele pagina dan kost dat je een halve inktcartridge en de tekst wordt er
niet leesbaarder op. Vooral niet wanneer je veel tekst in een klein corps
gebruikt, zoals bij de nummers van je favoriete artiest.
Mocht je wel besluiten om
witte letters te gebruiken, zorg dan wel voor een groot contrast met je
achtergrond. Neem dus een volle kleur.
Welk programma?
[ Toelichting op
DVD-omslag maken met MS Word ]
In veel branderprogramma's bevindt zich ook een zogeheten cover design
module. Je maakt je keuze voor welk type doosje je een omslag wil maken en
hup, daar zijn de blanco indelingen voorhanden.
Voor een DVD krijg je drie voorgebakken formaten. Een voor het omslag, een
voor de inlay of boekje en als laatste nog het ronde labelformaat voor op
de DVD zelf. Mijn ervaring met een aantal van deze programma’s is dat
niet altijd alles werkt zoals het hoort. Rugteksten worden dan
bijvoorbeeld andersom om geplaatst, maten kloppen niet helemaal, of
teksten zijn niet goed ‘in lijn’ te zetten.
En zo zijn er nog wel wat tekortkomingen te noemen. Maar dat is voor ieder
programma verschillend en het gaat ook niet voor ieder programma op.
Het bovenstaande verhaal heb
ik dus niet voor een bepaald programma geschreven. Je kunt het wel
gebruiken om met je ‘eigen’ programma tot een beter resultaat te
komen.
Reppolk
|
