|
Foto’s, dia’s en (smal-)film naar video Eerst even in het algemeen. De mens is een geboren verzamelaar, is kwaliteit bewust en een gezonde weerzin tot het uitvoeren van al te inspannende handelingen kan hem ook niet worden ontzegd. Wat heeft dat met het onderwerp te maken? Nou, om met het eerste te beginnen. Velen onder ons hebben op allerlei manieren beelden vastgelegd. De reden hiervoor is eigenlijk de mogelijkheid te scheppen (later) een gedetailleerde herinnering te kunnen delen met anderen. Video blijkt het meest geschikte medium voor dit doel. Maar omdat video eigenlijk pas de laatste twintig jaar voor de gemiddelde man beschikbaar is bestaan de eerder verzamelde beelden voornamelijk uit foto’s, dia’s en (smal)films. Als we nog verder teruggaan in de tijd zouden schilderijen en tekeningen ook in aanmerking komen. Het probleem dat zich echter voordoet bij het bekijken van deze beelden is vaak de omslachtigheid waarmee ze getoond kunnen worden. Foto’s moeten netjes in een album worden geplakt en dan kan slechts één persoon tegelijk de foto’s goed bekijken. Dia’s en smalfilms kunnen door meer mensen gelijktijdig beken worden maar dan moet de huiskamer bijna worden omgebouwd tot bioscoop. Voor een vertoningsduur van enkele tientallen minuten vergt dat wel onevenredig veel inspanning. Dus blijven de foto’s, dia’s en smalfilms om die reden meestal in de kast. Een videootje draaien op de huiskamer TV is een stuk makkelijker. Dus als je je verzamelde beelden makkelijk wilt vertonen zouden ze op video moeten staan. Maar dan wel met zo min mogelijk kwaliteitsverlies. Dit artikeltje gaat over de manier waarop je dat zelf voor elkaar kunt krijgen. Voorwaarde is wel, dat je een videocamera ter beschikking hebt. Foto’s Voor het overzetten van foto’s naar video moet een aantal voorzieningen worden getroffen. Je hebt naast de videocamera nog een aantal dingen nodig zoals een stevige tafel, minimaal twee bureaulampen, een statief, videorecorder en -monitor. Het statief moet zodanig worden geplaatst dat de camera loodrecht op het tafelblad ‘kijkt’. De bureaulampen worden zo opgesteld, dat het tafelbladoppervlak egaal wordt verlicht. Er hoeft niet veel licht te zijn maar het licht moet wel gelijkmatig verspreid worden. De monitor is een handig hulpmiddel voor het scherpstellen. Nu is het alleen nog en kwestie van het beeldvullend opnemen van de foto’s die op tafel onder de camera worden gelegd. Dat ‘beeldvullend’ kan nog lastig zijn omdat het formaat van foto’s meestal niet overeenkomt met dat van het videobeeld. Er zullen bepaalde delen van de foto wegvallen of er ontstaan ruimtes buiten de foto. Om deze ruimtes netjes af te werken kan op het tafelblad eerst een stuk zwart, wit of een andere kleur papier worden gelegd. Als een foto niet beeldvullend is wordt het papier als achtergrond zichtbaar. Door de warmte van de bureaulampen kunnen foto’s opkrullen. Om dit te voorkomen kan een glasplaat over de foto worden gelegd. Pas dan wel op voor spiegelingen (signaallampje op de camera). Als de uitsnede van de foto op de monitor goed overkomt kan een opname met een bepaalde tijdsduur worden gemaakt. Het is aan te bevelen de foto’s eerst te sorteren zodat een samenhangend geheel ontstaat op de band. De opnamen kunnen dan ook zonder lange pauzes worden gemaakt waardoor de recorder niet de gelegenheid krijgt automatisch uit te schakelen.
Dia’s De eenvoudigste manier om dia’s op de videoband te zetten is bijna hetzelfde als bij het overzetten van foto’s. Het enige verschil zit in de bureaulampen. In plaats van bureaulampen heb je een lamp nodig met een gelijkmatig wit oppervlak. Een zogenaamd ‘taartendoos’-armatuur. Deze armaturen hebben een vlakke opalen kap (vaak te vinden in badkamers e.d.). Plaats dit armatuur op tafel met het witte oppervlak naar boven en schakel de lamp in. Leg er nu een dia op en maak een beeldvullende opname van de dia.
Om e.e.a. wat te stroomlijnen kan er een geleiding in de vorm van een liniaal of iets dergelijks op de kap van het armatuur worden geplakt zodat het plaatsen van de dia’s wat eenvoudiger wordt. Er zijn speciale dia-houders in de handel die je op de cameralens kunt bevestigen. Dit is een uiterst simpele manier van overzetten. Het enige wat nu nog van belang is, is het vinden van een gelijkmatige witte lichtbron. Dit kan een armatuur zijn zoals hiervoor besproken of gewoon de reflectie van een stuk wit papier. Omdat de dia erg dicht bij de camera zit wordt deze opgenomen in macro. Hierdoor zal het papier dat zich op een grotere afstand bevindt onscherp worden zodat een egaal wit licht het resultaat is. Maar zul je denken hoe krijg ik nou mooie overvloeiers? Dat kan met behulp van een videomengpaneel. Hierbij kan telkens een dia in het geheugen worden opgeslagen en de volgende door de camera worden opgenomen. Met een bepaald effect kan dan telkens een overgang worden gemaakt van de opgeslagen dia naar de actuele dia. Mocht het nou zo zijn dat een complete dia-show met geluid en overvloeiers moet worden overgezet en het is te ingewikkeld de hele presentatie op de omschreven manier over te doen, dan kun je je toevlucht zoeken in een opstelling met de betreffende projectoren en een doorzichtscherm (van Doorn glasscreen). De dia’s worden geprojecteerd op het doorzichtscherm en de camera wordt tegenover de projectoren aan de andere kant van het scherm geplaatst. Met de camera kan nu de hele dia-presentatie in één keer worden opgenomen. In dit geval moet er wel op gelet worden dat de dia’s spiegelverkeerd op het doorzichtscherm verschijnen. Om toch een normale opname te krijgen zullen alle dia’s in het horizontale vlak moeten worden omgedraaid. Omdat de camera ook min of meer door het scherm heen ‘kijkt’ ontstaat in het midden van het beeld een heldere plek (hot spot) en aan de randen wordt het beeld wat donkerder. De lamp van de projector is de boosdoener. SmalfilmHet overzetten van smalfim is het meest bewerkelijke. Voor een goed resultaat zal met een projector moeten worden gewerkt. De snelheid van de projector moet variabel zijn zodat het aantal beeldjes per seconde kan worden aangepast aan dat van de video. Dit heeft te maken met de drievoudige ‘vlinder’ in de projector die ervoor zorgt dat elk beeldje drie keer geprojecteerd en vervolgens ververst wordt. Bij smalfilm zijn meestal twee vaste projectiesnelheden beschikbaar: 18 en 24 beeldjes per seconde. Video werkt met 25 beeldjes per seconde. Om de snelheden van projector en camera op elkaar af te stemmen moet het aantal flitsen per seconde van de projector deelbaar zijn door 25. Bij 18 beeldjes per seconde is het aantal flitsen van de projector 18x3 = 54 (2x25) per seconde. De projector moet dus iets langzamer lopen om op 50 flitsen te komen. Bij 24 beeldjes per seconde is het aantal flitsen 24x3 = 72 per seconde. In dit geval moet de projector iets sneller lopen om op 75 (3x25) flitsen per seconde te komen. Bij geluidsfilm is deze snelheidsaanpassing hoorbaar omdat de snelheidsafwijking toch ongeveer -9% en +4% is. Als de snelheid niet juist is uit zich dat in beeld als een golvende effect.
Verder moet ook hier worden gewerkt met een doorzichtscherm. Dit betekent dus ook weer een hot spot en spiegelverkeerd beeld. De hotspot moet je maar accepteren en spiegelverkeerde opnamen kunnen worden omgekeerd door de opnamen te maken via een oppervlaktespiegel vóór de cameralens of projecteren via een oppervlaktespiegel vóór de projectorlens. Als het beeld maar gespiegeld wordt om het weer normaal te krijgen. Gebruik van de computer Als er een computer met de juiste programmatuur beschikbaar is kunnen een aantal van de hiervoor beschreven technieken vervangen worden door technieken die een stuk eenvoudiger zijn uit te voeren. Zo kunnen foto’s en andere plaatjes worden gescand met een vlakbedscanner en geïmporteerd worden in een video-montageprogramma. Dat kan met dia’s ook via een bij bepaalde scanners geleverd hulpstukje of speciale dia-scanner. Met foto-editingprogramma’s kunnen de scans op het juiste formaat worden gebracht. Smalfilm is hier ook weer een probleem hoewel de computer toch kan helpen. Het is mogelijk -met gebruik van de juiste voorzetlenzen- rechtstreeks de kleine filmbeeldjes beeldvullend op te nemen. Er moet dan wel een niet al te sterke egale lichtbron op de plaats van de projectielamp worden geplaatst. Het camerabeeld staat dan helaas wel op z’n kop. Dat is natuurlijk op te lossen door de camera op z’n kop te zetten. Maar dan is het camerabeeld altijd nog spiegelverkeerd. Een oplossing hiervoor is het op z’n kop plaatsen van de camera met voorzetlenzen op de plaats van de projectielamp. Voor wie het er niet voor over heeft z’n projector te slopen of te verbouwen komt het computerprogramma of videomengpaneel te hulp. Deze hulpmiddelen hebben vaak de mogelijkheid het camerabeeld horizontaal te kunnen ‘flippen’ zodat het resultaat weer een normaal beeld is. Bepaalde video-editing programma’s beschikken over filters die o.a. de kleur, helderheid, contrast en scherpte kunnen beïnvloeden zodat het resultaat nog beter kan worden. [ Video Club Hoorn en de Regio | Video club magazine inhoud | H & R Video ABC ] [ blocqx11 ]
|
